Toegankelijke zorg voor iedereen via beeldbellen in het ziekenhuis

woensdag 4 maart 2026

Beeldbellen is een goede en laagdrempelig manier voor patiënten om contact te hebben met zorgprofessionals. Toch wordt het in het ziekenhuis nog beperkt ingezet. Waarom is dat zo? En wat is er nodig om beeldbellen breder toe te passen?

Martijn Stommel, chirurg en actief op het gebied van digitale zorg, en Maaike Dekkers, promovendus bij de afdeling heelkunde, gingen vanuit het Radboudumc in gesprek met zorgprofessionals en patiënten.

Daarbij besteedden zij bewust aandacht aan een groep die vaak buiten beeld blijft: mensen met beperkte basisvaardigheden. Door hen actief te betrekken, wilden zij beter begrijpen wat nodig is om beeldbellen voor iedereen toegankelijk te maken.

Aanname van zorgprofessionals

In interviews met zorgprofessionals kwam naar voren dat veel professionals ervan uit gaan dat patiënten beeldbellen niet prettig zouden vinden. “Professionals denken dat patiënten liever fysiek naar het ziekenhuis komen,” vertelt Maaike.

Dat was opmerkelijk, want uit eerder onderzoek bleek juist dat veel patiënten beeldbellen wel als prettig ervaren. Dat verschil tussen aanname en werkelijkheid vormde de aanleiding voor een volgende stap: het direct in gesprek gaan met patiënten zelf.

Focusgroep

Er werd een focusgroep georganiseerd met twee groepen voor wie beeldbellen zowel kansen als mogelijke weerstand kan oproepen: ouderen en mensen met beperkte basisvaardigheden. Juist die laatste groep is vaak ondervertegenwoordigd in onderzoeken.

Rebecca Kramer, gezondheidsmakelaar bij GGD Gelderland-Zuid organiseerde de focusgroep met ervaringsdeskundigen; mensen met beperkte basisvaardigheden die meedenken om communicatie toegankelijker te maken.

Alleen al het regelen van toestemming voor deelname aan de focusgroep bleek een uitdaging. Door regelgeving moesten moeilijke formulieren worden ingevuld. “We hebben geprobeerd dat proces zo eenvoudig mogelijk te maken, maar dat was best ingewikkeld,” aldus Rebecca. "Gelukkig s het gelukt om een versie te maken die én leesbaar was voor de ervaringsdeskundigen én voldeed aan de juridische voorwaarde". Dit geeft duidelijk de kloof aan tussen wat formeel nodig is en wat voor mensen daadwerkelijk begrijpelijk is.

Uitkomsten: minder weerstand dan gedacht

De gesprekken leverden waardevolle inzichten op. Deelnemers gaven aan dat zij beeldbellen in principe prettig vinden. Het bespaart reistijd en kan minder spannend zijn dan een fysiek bezoek.

Tegelijkertijd zit er spanning in het technische gedeelte eromheen: het inloggen, de juiste link vinden, of bang zijn dat iets niet lukt. “Het beeldbellen zelf is niet het probleem,” zegt Maaike. “De drempel zit in alles wat eraan voorafgaat.”

Opvallend was ook dat sommige deelnemers aangaven een fysiek bezoek prettiger te vinden als zij al bekend zijn in het ziekenhuis en weten wat ze kunnen verwachten. Maar wanneer technische drempels worden weggenomen, staan zij zeker open voor beeldbellen.

Dit doorbreekt de eerdere aanname van zorgprofessionals. “Patiënten zijn veel positiever dan door veel collega’s wordt gedacht,” benadrukt Martijn. “Het is aan ons om het eenvoudiger en toegankelijker te maken.”

Hoe nu verder?

De komende periode wordt bij vier zorgpaden onderzocht hoe beeldbellen structureel kan worden ingepast. Daarbij kijken ze niet alleen naar de technische inrichting, maar vooral ook naar duidelijke en eenvoudige communicatie richting zowel professionals en patiënten. Als deze aanpak succesvol blijkt, wordt beeldbellen verder uitgerold naar andere zorgpaden.

Belangrijk uitgangspunt blijft keuzevrijheid. “Het gaat om passende zorg,” benadrukt Martijn. “Soms is een fysiek consult nodig, soms is beeldbellen juist een uitkomst. We willen dat zorgverleners het gesprek hierover voeren en er keuze is.”

Ook aan de slag met toegankelijke communicatie?

Wat dit traject vooral laat zien: door aannames te toetsen en juist mensen met beperkte basisvaardigheden te betrekken, ontstaat zorg die beter afgestemd op wat patiënten echt nodig hebben.

Wil jouw organisatie ook werk maken van toegankelijke communicatie? GGD Gelderland-Zuid denkt graag mee. Met inzet van taalambassadeurs toetsen ze communicatie op begrijpelijkheid en toegankelijkheid. Zij geven praktische feedback, zodat informatie echt aansluit bij de doelgroep.

Meer weten of verkennen wat dit voor jouw organisatie kan betekenen? Neem dan contact op met Rebecca Kramer (RKramer@ggdgelderlandzuid.nl) of Jose Keetelaar (jkeetelaar@ggdgelderlandzuid.nl). Zij denken graag mee over een passende aanpak.