ROC Nijmegen leert studenten anders te kijken naar voedselverspilling

donderdag 2 april 2026

Een pompoen van 350 kilo die nergens verkocht kan worden, maar uiteindelijk verandert in honderden liters soep voor de voedselbank. Het is één van de vele voorbeelden van hoe studenten bij ROC Nijmegen leren omgaan met voedselverspilling.

Jelle Zeller (Manager leerwerkbedrijven Horeca ROC Nijmegen) vertelt dat studenten bewust worden gemaakt van de waarde van voedsel. Door reststromen slim te benutten, leren zij hoe je verspilling tegengaat en waarde creëert. Tegelijkertijd leren ze ook iets te betekenen voor een ander.

Een aanpak waarin onderwijs, duurzaamheid en sociale impact samenkomen.

Verspilling als leermoment

Binnen het horecaonderwijs van ROC Nijmegen speelt de praktijk een grote rol. Studenten werken in leerwerkbedrijven zoals restaurants, cafés, kantines en magazijnen. Juist daar blijft vaak voedsel over. En precies daar ligt volgens Jelle een belangrijke kans. “We hopen dat studenten creatiever en ondernemender worden. Dat ze niet denken: dit moet weg, maar: wat kan ik hier nog mee?”

Een paar keer per week ontvangt het ROC producten van Hanos die niet meer geschikt zijn voor verkoop, zoals gedeukte tomaten of courgettes met een plekje. Waar deze producten anders in de afvalbak zouden belanden, krijgen ze binnen het onderwijs een tweede leven. Studenten verwerken ze tot nieuwe gerechten en ontdekken zo dat ‘niet perfect’ nog steeds heel waardevol kan zijn.

Van magazijn tot maaltijd: zo werkt het in de praktijk

Een belangrijke verandering zit in de manier waarop het ROC het proces heeft ingericht. Waar inkoop en opslag eerst versnipperd waren, wordt dit nu centraler georganiseerd. Studenten starten zelfs in het magazijn. “Daar zien ze wat er binnenkomt en wat er overblijft. Dat is het begin van het leerproces,” aldus Jelle.

Overgebleven ingrediënten uit lessen of de kantine krijgen een tweede leven in bijvoorbeeld soepen, sauzen of cateringmaaltijden. Denk aan courgettes die net niet meer verkocht kunnen worden, maar nog prima te verwerken zijn.

Een volgende stap is de ontwikkeling van een zogeheten ‘verspilfabriek’ binnen de school. Een plek waar studenten structureel leren hoe ze reststromen kunnen omzetten in nieuwe producten. “Dat wordt een soort practicum: dit is wat we hebben, wat kunnen we maken? En hoe zorgen we dat het ook echt ergens terechtkomt?”

Maatschappelijke impact

Wat het initiatief bijzonder maakt, is dat het verder gaat dan voedselverspilling alleen. Het heeft ook een duidelijke sociale component. Studenten koken voor de voedselbank, verzorgen maaltijden voor de nachtopvang en werken samen met organisaties die zich inzetten voor kwetsbare groepen.

“Als studenten zelf eten wegbrengen naar bijvoorbeeld de nachtopvang, maakt dat echt indruk. Dan zien ze voor wie ze het doen en wat de waarde van voedsel is.”

Zo zijn er projecten waarbij studenten betrokken zijn bij ontbijtvoorzieningen voor gezinnen met een kleine beurs, of activiteiten organiseren voor mensen die zich eenzaam voelen. “Het moment dat studenten zien wat hun werk betekent voor een ander, dat is onbetaalbaar.” Hiermee leren studenten niet alleen een vak, maar ook hun rol in de samenleving kennen.

Een blik vooruit

De ambitie is duidelijk: voedselverspilling structureel terugdringen en studenten nog sterker verbinden aan maatschappelijke vraagstukken. De verspilfabriek speelt daarin een belangrijke rol.

Daarnaast blijft samenwerking met partners essentieel. Door samen te werken met lokale organisaties en leveranciers ontstaat een netwerk waarin reststromen optimaal benut worden en studenten midden in de praktijk staan.

“Laat studenten zien waar voedsel vandaan komt, wat er overblijft en wat je ermee kunt doen. En vooral: laat ze ervaren wat het oplevert voor een ander.”

Bij ROC Nijmegen is verspilling daarmee geen probleem meer dat opgelost moet worden, maar een kans om van te leren en om impact te maken.