Karakter kiest bewuster: gezonde voeding en geen alcohol

donderdag 2 april 2026

Bij Karakter Academisch Centrum voor Kinder- en Jeugdpsychiatrie staat een gezonde toekomst centraal, voor medewerkers en hun patiënten. Stap voor stap werken ze aan duurzamere catering, geen alcohol en meer aandacht voor een gezonde leefstijl. Door het gesprek aan te gaan, mensen te inspireren en samen stap voor stap te veranderen.

“Wij behandelen kinderen en jongeren met psychische problemen. Dan moet je zelf ook het goede voorbeeld geven,” zegt Jet Muskens, inhoudelijk regiodirecteur van Karakter. “Gezonde voeding, bewegen, voldoende slaap : een gezonde leefstijl draagt bij aan lichamelijke en mentale gezondheid .”

Hoe gaan jullie om met gezonde voeding?

Gezonde voeding is onderdeel van een bredere duurzaamheidsaanpak. Melissa van der Jagt is teamleider facilitaire zaken en actief binnen het Green Team. “We werken aan drie pijlers: het verkleinen van de ecologische footprint, bijdragen aan een gezonde toekomst voor patiënten en het stimuleren van gezond werken voor medewerkers.”

Dat zie je terug in concrete keuzes. Zo is chocolademelk uit de automaten verdwenen en ligt er fruit voor medewerkers op de locaties.

Sinds januari 2026 is het beleid aangescherpt, waarbij onze regio voorloper is, vertelt Melissa. Bij onze catering op kantoor richten we ons op de volgende principes:

• Plant Power: minder dierlijk (40%), meer plantaardig (60%)
• Think Global, Eat Local: producten van dichterbij inkopen scheelt voedselkilometers
• Seizoensgebonden en vers: meer gebruik maken van producten van het seizoen scheelt wederom voedselkilometers en de smaak is vaak voller
• Keurmerken & eerlijk: denk aan EKO keurmerk (biologisch) of het Beter Leven keurmerk
• Voedselverspilling: te krom, te klein, te bobbelig, laat niet de looks, maar onze smaak bepalen. Niet teveel inkopen, portioneren, aanbieden en ‘rest’ stromen gebruiken

Met patiënten en op andere locaties bouwen we het rustig op, legt Melissa uit. In de klinieken wordt er gevarieerd gegeten, waaronder twee keer per week vegetarisch. Een aantal collega’s zijn getraind in een multimodale leefstijlbehandeling voor gezinnen vanuit het leefstijl onderzoek Movementss, waar Karakter in 2020 een ZonMw subsidie voor heeft gekregen. Ze zijn enthousiast en gemotiveerd om opgedane kennis en ervaring vanuit het onderzoek onder collega’s te verspreiden. En om een gezonde leefstijl als onderdeel van de psychische behandeling te implementeren Karakter breed.

Inspiratiesessie

Om medewerkers mee te nemen, werd vorig jaar een inspiratiesessie door Smaackmakers georganiseerd. Dit ging over het verduurzamen van het voedselsysteem en eetpatronen. Ook kregen de deelnemers een duurzame lunch. “Er was van te voren wat weerstand, maar de collega’s waren verrast hoe lekker het was ,” zegt Melissa.

“Als je inzicht geeft in de impact van voeding, bijvoorbeeld de uitstoot van een broodje kaas vergeleken met hummus, ontstaat er meer begrip. Het gaat om bewustwording, en dit heb je nodig voor verandering,” vertelt Jet.

Wat is jullie beleid rond alcohol?

Ook rond alcohol maken ze steeds meer de keuze voor alcoholvrij. Bij eigen evenementen en bijeenkomsten is het aanbod al steeds meer alcoholvrij. “Tijdens ons kerstdiner werden feestelijke mocktails geserveerd,” vertelt Melissa.

“Natuurlijk zijn er mensen die zeggen dat ze het glaasje wijn missen. Maar het heeft ook met verwachtingen te maken. Na de eerste events zonder alcohol, hoorde ik er op het laatste event minder over,” aldus Jet.

“In aankondigingen benoemen we dat het event alcoholvrij en duurzaam is, zonder het groot te maken. We laten vooral zien dat het ook gezellig en feestelijk kan zonder alcohol. Het gaat om inspiratie en verbinding met elkaar, daar hoeft geen alcohol bij.”

Waar loop je tegenaan?

Verandering roept soms weerstand op. “Mensen kunnen het gevoel hebben dat iets wordt opgelegd,” vertelt Melissa. “Zeker als ze geen keuze meer hebben.”

Jet herkent dat. “Je hoort soms achteraf: ‘Het wordt ons opgelegd.’ Daarom is uitleg zo belangrijk. Wat betekent het voor gezondheid en duurzaamheid? Als mensen uitleg krijgen waarom bepaalde keuzes gemaakt worden , ontstaat er ruimte. Daarbij is het belangrijk om duurzame keuzes aantrekkelijk te maken in plaats van ze op te leggen”

Volgens beiden vraagt dit om een lange adem. “Je moet mensen meenemen in de verandering,” zegt Melissa. “Stap voor stap. Niet alles tegelijk, maar wel duidelijk zijn over de richting.”

Hoe nu verder?

Het helpt om verschillende lagen in de organisatie te betrekken en ambassadeurs te creëren. “Tijdens de inspiratiesessie zaten collega’s uit diverse functies aan tafel,” vertelt Jet. “Dat zorgt voor verbinding. Mensen nemen het verhaal weer mee naar hun eigen teams.”

“We werken vanuit verschillende regio’s en nog niet iedereen maakt dezelfde keuzes. We willen toe naar een centraal beleid op gezonde voeding en geen alcohol. Maar ook dit heeft tijd nodig. We blijven investeren in bewustwording en dialoog. Dit doen we door het goede voorbeeld te geven, en lokaal zo veel mogelijk de juiste keuzes te maken,” vertelt Jet.

Met deze aanpak laat Karakter zien dat gezonde voeding en geen alcohol geen losse maatregelen zijn, maar onderdeel van een bredere visie op gezondheid zowel voor medewerkers als patiënten. Een ontwikkeling die tijd kost, maar die steeds meer vanzelfsprekend wordt, en daarmee ook andere organisaties kan inspireren.

“Begin met het aanbieden van alternatieven, neem mensen mee in het waarom om samen het nieuwe normaal te creëren,” sluit Melissa af.